Far ve Stop Lambaları Değişimi

Kısa cevap: Çoğu araçta far ve stop lambası değişimi 15–40 dakikalık bir iştir. Ampul yandıysa sadece ampulü, far camı çatladıysa ya da içine su alıyorsa komple far grubunu değiştirmek gerekir. Gereken şey genelde bir tornavida seti, ince bir lokma takımı, temiz bir eldiven ve doğru ampul kodudur. Akünün eksi kutbunu sökmek, işe başlamadan önceki tek "zorunlu" adımdır.

Ampul mü bozuk, far grubu mu? Nasıl anlarım?

Önce basit olandan başlayın. Kontağı açıp farları yakın, aracın önüne geçip iki tarafı karşılaştırın. Tek taraf hiç yanmıyorsa ampul ya da o tarafın soketi; her iki taraf birden gitmişse sigorta, röle veya far kolu şüphelisi. Aynı anda iki ampulün ölmesi mümkündür ama nadirdir.

Farın içinde buğu, dipte biriken su ya da sararmış bir cam varsa sorun ampulden ibaret değil. Su giren farda yeni taktığınız ampul de kısa sürede kararır, soket paslanır. Bu durumda ya farın arka kapak lastiğini ve havalandırma tıpasını yenilemek ya da far grubunu komple değiştirmek gerekir.

Lamba bazen yanıp söner, titrer ya da loş yanar. Bu genelde ampulün değil, kütle (şasi) kablosunun ya da soket pinlerinin işidir. Böyle bir belirti varsa yeni ampul takmak parayı boşa harcamak olur; elektrik tarafını teşhis etmek daha mantıklıdır.

Hangi ampulü alacağımı nereden bilirim?

En güvenli yol, sökülen ampulün gövdesindeki yazıyı okumaktır: H7, H4, H11, HB3, W21W, P21W gibi kodlar orada yazılıdır. Watt değeri de yazar (55W, 21W). Kullanım kılavuzunun ampul tablosu da aynı bilgiyi verir.

İki ampulü birlikte almanız iyi olur. Bir taraf yandıysa diğeri de ömrünün sonuna yakındır ve tek taraf yenilenince renk farkı belli olur. Xenon (D1S, D2S gibi) ve fabrika LED modüllerine dokunmadan önce durun: xenon soketinde yüksek gerilim vardır, LED modülleri çoğu zaman ayrı satılmaz.

Adım adım far ampulü değişimi

1. Motoru durdurun, kontağı kapatın, akünün eksi kutbunu sökün. Farlar birkaç dakika soğusun.
2. Kaputu açın ve farın arkasına ulaşın. Yer darsa hava filtresi kutusu, sıvı deposu ya da tekerlek davlumbazındaki kapak sökülebilir; bazı araçlarda tamponun bir köşesini gevşetmek gerekir.
3. Soketi düz çekerek çıkarın. Kabloyu değil, plastik gövdeyi tutun.
4. Toz lastiğini ya da vidalı arka kapağı alın. Ampulü tutan tel klipsi bastırıp yana yatırın veya ampulü çeyrek tur çevirip çıkarın.
5. Yeni ampulün cam kısmına kesinlikle çıplak elle dokunmayın. Parmak izindeki yağ, ısınan camda leke yapar ve ampulü erken bitirir. Eldiven ya da ampulün kağıt kılıfını kullanın.
6. Ampulü yuvasına tam oturtun; çıkıntıları yuvadaki kanallara denk gelmelidir. Zorlayarak oturan ampul yanlış takılmıştır ve far demeti dağılır.
7. Kapağı, soketi ve söktüğünüz parçaları geri takın, aküyü bağlayın, tüm lambaları tek tek test edin.

Stop lambası tarafında ne değişiyor?

Stop lambalarına genellikle bagajın içinden ulaşılır. Bagaj kaplamasında bir kapak ya da çıtçıtlı bez parça vardır; onu açınca lamba grubunun somunları ve ampul yuvası görünür. Yuvayı saat yönünün tersine çevirip çıkarın, ampulü bastırıp çevirerek alın. Çift flamanlı stop ampullerinde (park + fren) pimler kaçık yerleştirilmiştir, ters takılmaz.

Lamba grubunu tamamen sökeceksiniz, önce soketleri ayırın, sonra somunları alın. Geri takarken conta lastiğinin ezilmediğinden ve tam oturduğundan emin olun; su alan stop grubu hem ampulü hem de bagaj tabanını mahveder.

Değişimden sonra far ayarı gerekir mi?

Sadece ampul değiştirdiyseniz ayar bozulmaz. Ama far grubunu söküp taktıysanız veya tampona müdahale ettiyseniz ayarı kontrol etmelisiniz. Basit yöntem: aracı düz bir zeminde düz bir duvardan yaklaşık 5 metre uzağa çekin, kısa farları yakın ve iki tarafın aydınlık sınırının aynı yükseklikte olmasına bakın. Farın arkasındaki ayar vidaları yukarı-aşağı ve sağa-sola oynatır. Karşıdan gelene ışık basan bir far, kendi görüşünüz kadar başkasının güvenliğini de bozar.

Sık yapılan hatalar

• Ampulün camına elle dokunmak.
• Toz lastiğini yanlış oturtup fara nem girmesine izin vermek.
• Aşırı watt'lı ampul takmak: soketi eritir, kabloyu ısıtır, reflektörü yakar.
• Sigortayı kontrol etmeden ampul almak. Bir sigorta atmışsa ve tekrar atıyorsa kısa devre vardır; akım sistemi teşhisi bu noktada devreye girer.
• Soketi kabloyu çekerek ayırmak; pinler gevşer, temassızlık başlar.

Sıkça sorulan sorular

Araba farı değişmesi ne kadar sürer?

Arkaya rahat ulaşılan araçlarda 10–15 dakika. Tamponu ya da filtre kutusunu sökmek gerekiyorsa 45 dakikayı bulabilir. İlk kez yapıyorsanız acele etmeyin, söktüğünüz vidaları bir kutuda toplayın.

Tek taraf yandı, iki tarafı da değiştirmek şart mı?

Şart değil ama tavsiye edilir. Aynı yaşta olan